Metod

İl merkez ekiplerine eğitici eğitimi verilmesi

Sağlık ocağı personeli eğitimi

Gebe ve çocuğun sağlık ocaklarınca psikososyal açıdan izlenmesi ve desteklenmesi

Bursa İl Eğitim Ekibi tarafından illerden görevlendirilen eğitim ekiplerinin eğitici eğitimi verilir.

Eğitimlerinin ana başlıkları iletişim becerileri, gebe ve çocuğun psikososyal sağlığı, çocuğun gelişimi, gebe ve çocuğun beslenmesi, gelişimdeki risk faktörleri ve koruyucu faktörlerdir. Hekimler ayrıca yetişkin psikiyatrisi, çocuk ruh sağlığı, istismara müdahale konularında eğitim alırlar.

Eğitimler 16 kişilik gruplarda, interaktif yöntemlerle yapılmaktadır.

Eğitim almış ebe ve hemşireler sağlık ocağı bölgesinde tespit edilen bütün gebe ve 0-6 yaş çocukları yarı yapılandırılmış görüşme formu ile izlerler. Gerekli durumlarda hekim ile görüşme sağlanır.

Bu izlemlerde;

1. Anne/babanın şu konularda bilgilenmesi ve davranış değişikliği geliştirmesi sağlanmaya çalışılır:
   1. Çocuğun beyin gelişimini destekleyecek, uyaran zenginliğinin sağlanması
   2. Çocuğun/gebenin sağlıklı beslenmesi
   3. Çocuğun tedavi edilmeyen bir hastalığı varsa tedavi yolları
   4. Anne/babanın kendi ihtiyaçları olan sosyal destekleri sağlama yolları
   5. Güvenli aile planlaması yöntemleri

2. Çocuğun gelişimini olumsuz etkileyebilecek şu risk faktörlerinin var olup olmadığı değerlendirilir:
   1. Çocuğun/gebenin beslenme yetersizliği
   2. Çocuğa/anneye yönelik istismar
   3. Anne/babada ruhsal bozukluklar (depresyon, anksiyete bozukluğu, şizofreni), bedensel özürler (işitme, konuşma engeli)
   4. Gelişme geriliği
   5. İstenmeyen çocuk
   6. Tedavi edilmeyen bir hastalık

3. Riskli vakalarda gerekli müdahaleler yapılmaya çalışılır:
   1. Gerekli tedavi ve destek sağlık ocağı tarafından sağlanır, gerekiyorsa ikinci basamağa sevk edilir
   2. Beslenme yetersizliği varsa proje ortakları aracılığı ile düzenli besin desteği ve mümkün olan diğer sosyal destekler sağlanır
   3. İstismar ya da riski varsa müdahalede bulunulur, gerekliyse proje ortakları aracılığı ile gerekli sosyal destek sağlanır
      • Anne/babayı bilgilendirme
      • İstismara sebep anne/babanın ruhsal bozuklukları ise tedavi desteği
      • Gerekiyorsa çocuğun ruhsal tedavisi

Bu izlemler gebeliğin ilk üç ayında bir kez, gebeliğin kalan bölümünde bir kez, çocuk 2 yaşına kadar 4 kez ve 6 yaşa kadar 2 kez daha yapılmaktadır. Yalnızca bedensel sağlığı içeren izlemler daha sıktır.